Go to top
Ben jij op zoek naar geluk? Wil je een gezond leven? Iedere dag mediteren?

Op Altamira vind je inzicht, verdieping en ontspanning.

We verzamelen de mooiste boeken voor je.

We lezen, we selecteren, we schrijven. We inspireren jou om te blijven groeien.

Carl Gustav Jung en synchroniciteit

Synchroniciteit: toeval met betekenis. Soms gebeurt er iets, waarvan je weet dat het geen toeval is. Je denkt aan iemand en een een minuut later belt diegene. Je vindt op zolder een cd terug van een artiest die je kocht in je jeugd en 's avonds lees je dat deze zanger op tournee is en jouw woonplaats aandoet. Het zijn gebeurtenissen die met elkaar samenhangen maar geen oorzakelijk verband hebben. Je kunt het opvatten als een boodschap van het universum. Het was de beroemde psychiater Carl Gustav Jung (1875-1961), de grondlegger van de analytische psychologie, die dit fenomeen erkende en benoemde. Hij deed daarmee veel stof opwaaien.

Jung is de geschiedenis ingegaan als de eerste moderne psychiater die erkende dat de menselijke psyche 'van nature religieus' is. Hij beschouwde de mens als spiritueel wezen. Jung liet ons kennismaken met concepten als archetypen en het collectief onbewuste. Zijn invloed strekt zich uit over een verbijsterend breed gebied: geneeskunde, psychologie, kunst, literatuur, religie, natuurwetenschappen en geesteswetenschappen.

Op zoek naar het diepste innerlijk

Jungs ideeën zijn complex en veelomvattend. Hij drong niet alleen door tot het diepste innerlijk van zijn patiënten maar ook van zichzelf. En hij verbond al zijn ervaringen met oude geschriften en culturen uit de hele wereld. Zijn theorieën over de mens stoelen dus niet alleen op zijn ervaringen met patiënten, maar ook op zijn eigen worstelingen met het leven. Dit alles koppelde hij ondermeer aan mythologie, droomduiding, alchemie, symboliek en vroegchristelijke teksten. Het resultaat? De Jungiaanse analytische psychologie en therapie.

Wat is synchroniciteit?

Een van de concepten die uit Jungs denken voortkwam, was het begrip synchroniciteit. Maar wat is dit nu precies? Jung verwoordde het aldus: 'Volgens de synchroniciteit gaat een bepaalde bovennatuurlijke gebeurtenis gelijk op met een of andere externe, niet boven-aardse gebeurtenis en bestaat er geen causaal verband tussen beide. Het is een parallellisme van betekenis.' Ook belangrijk: voor degene die synchroniciteit ervaart is de situatie betekenisvol.

Gouden scarabee

Als voorbeeld van synchroniciteit beschrijft de psychiater hoe een patiënte een droom vertelde waarin een gouden scarabee een rol speelde. Op dat moment vloog een zeldzame kever zijn werkkamer binnen. Het beestje leek bijzonder veel op een scarabee. Voor dergelijke voorvallen is geen logische verklaring of fysieke oorzaak, meende Jung. Tijd en ruimte worden betrekkelijk. Psyche en materie zijn versmolten, innerlijk en uiterlijk leven vallen samen. Niet qua oorzaak en gevolg maar een 'samenvallen in tijd – gelijktijdigheid'.

Wetenschap in beroering

Met zijn stelling over synchroniciteit stelde hij de conventionele opvattingen over tijd, ruimte en causaliteit aan de kaak. Het was dan ook geen wonder dat veel wetenschappers over hem heen vielen en zijn theorie in mootjes hakten. Voor hen was alleen causaliteit als geldend principe denkbaar. Nu had Jung al vaker in zijn leven de tongen in beweging gebracht. Zijn theorieën en opvattingen leiden tot botsingen, onder andere met christelijke theologen en zijn grote leermeester Freud.

Dood

Aan het einde van zijn leven ervoer Jung ook een typisch geval van synchroniciteit. Toen zijn gezondheid hem in de steek liet op 6 mei 1961 en hij te zwak was voor zijn dagelijkse wandeling, werd hij met de auto rondgereden langs zijn lievelingweggetjes. Zo kon hij afscheid nemen van zijn omgeving. De auto werd door drie bruiloftsprocessies opgehouden. Synchroniciteit, besloot Jung als aankondiging van zijn naderende huwelijk met de dood. Waar een ander dit voorval had kunnen afdoen als toeval, was het voor de oude psychiater meer dan dat. Hij hechtte betekenis aan de gebeurtenissen. En precies dat is essentieel. Als je je bewust bent van wat synchroniciteit is, dan kun je het herkennen. De dingen die om je heen gebeuren kunnen zo een diepere betekenis krijgen. Zoals voor Jung, die exact een maand na dit voorval zijn laatste adem uitblies.

Dit artikel is gebaseerd op de (inmiddels alleen nog tweedehands verkrijgbare) biografie van Jung van Claires Dunne. Zij beschrijft het veelbewogen leven van Jung door hemzelf veel aan het woord te laten, door levendige herinneringen de vrienden van Jung te citeren en door de beelden (oude en nieuwe kunst en een aantal tekeningen van zijn eigen hand) te laten zien die Jung's werk illustreren.

 

Beoordeel dit artikel

(8 beoordelingen)
Beoordeling toevoegen
 

Deel dit bericht